نمونهگیری فرآیند جمعآوری صحیح و اصولی نمونههای بیولوژیکی از بدن است که برای انجام آزمایشهای تشخیصی استفاده میشود. این مرحله یکی از حساسترین و مهمترین بخشهای آزمایشگاه محسوب میشود، چون دقت نتیجه آزمایش مستقیماً به کیفیت نمونهگیری بستگی دارد. بهترین دستگاهها هم با نمونه بد، کاری از پیش نمیبرند.
نمونهها میتوانند شامل خون، ادرار، مدفوع، بزاق، ترشحات، بافت، مایع نخاعی و سایر مایعات بدن باشند. هر نوع نمونه روش، شرایط و ابزار مخصوص خودش را دارد و باید طبق دستورالعملهای استاندارد جمعآوری شود تا آلودگی یا خطا ایجاد نشود.
در نمونهگیری خون، رعایت مواردی مثل ناشتایی، زمان مناسب، نوع لوله آزمایش، ضدانعقاد مناسب و نحوه صحیح خونگیری اهمیت زیادی دارد. در نمونهگیری ادرار یا مدفوع هم آموزش صحیح به بیمار ضروری است، چون اشتباه ساده میتواند کل نتیجه را بیاعتبار کند.
نمونهگیری درست علاوه بر افزایش دقت آزمایش، باعث کاهش نیاز به تکرار آزمایش، صرفهجویی در زمان و جلوگیری از تشخیص اشتباه میشود. به همین دلیل، این مرحله نیازمند دقت، مهارت و رعایت کامل اصول بهداشتی است.
جمعبندی ساده: نمونهگیری پایه همه تشخیصهاست. اگر این پایه کج باشد، بقیه ساختمان هرچقدر هم علمی باشد، آخرش میریزد.